Nefret Ediyorum!

Kendimize karşı dürüst olma vakti. Belki ifade ederek, belki içinden, Nefret ediyorum! dediğin bir olay, bir nesne ya da bir kişi var mı? Fark et, yakala o duygunu. Eminim hemen neden nefret ettiğine dair, “haklı” olduğun sebepler gelecektir peşinden aklına. Hatta biri soracak olsa, hemen sıralamak için bunları aklından geçirirsin. Çünkü kimse aslında nefret dolu olmak istemez, ya da, “ben kötü düşüncelere sahip biriyim” gibi bir kabulleniş yaşamaz, nefret varsa, sebeplerimiz de vardır. Aslında biz iyi bir insanızdır ama o olay, o nesne, o insan her neyse, nefretimizi kazanmak için mutlaka bir şeyler yapmışlardır ve bunu hak etmişlerdir.

Peki, tamam.

Şimdi bir bak bakalım. Sende nefret duygusu uyandıran bu olay, bu kişi, her neyse, bu konu diyelim, bu konuya neresinden bağlısın? Seni ilgilendiren kısmı ne? Seninle ilgili olan kısmı ne bu konunun? Peki, sende bir duygu yaratmasına izin verdiğin kısım neresi?

İlgi alanımıza soktuğumuz her konu, her kişi, her olay, her durum bizde bir duygu yaratır. Bir karşılığı vardır bizde, vardır ki ilgi alanımıza girmiştir, olumlu da olsa, olumsuz da. Bizim inanışımıza, bizim bildiğimize, bizim alışkanlıklarımıza, bizim örf ve ananelerimize belki, bizim bakış açımıza, bizim zekamıza, bizim sevdiklerimize ters bir şey vardır duygumuz nefretse. Ancak, ters olmakla kalmamıştır, canımızı da yakmaktadır, egomuzu tehdit etmektedir. Çünkü nefret güçlü bir duygudur. Şu konuyla, şu kişiyle, şu mekanla aynı noktada değilim, demekten çok daha fazlasıdır. Ona ruhumuzda, gönlümüzde, zihnimizde, zamanımızda bir yer vermişizdir. Onu dilimize dolamışızdır. Onu konu etmişizdir. Belki de aslında bir korkumuza karşılık geliyordur. Belki aslında sevmek istediğimiz bir şeyin hayal kırıklığıdır yaşanan. Belki bilmediğimiz, bilemeyeceğimizi düşündüğümüz için dışlamak adına nefret duygusu geliştirmeyi tercih etmişizdir. Belki nefret duygusu, bizi başka bir yere konumlandırmaktadır ve bizim o konuma gereksinimimiz vardır. Bir şeye aynadır bu duygu, ama neye, biraz daha derine bakınca, çıkar ortaya.

Belki diyeceksin ki, ne yani, katillerden, canilerden, işkencecilerden, tecavüzcülerden nefret etmeyelim mi? Nefret ediyorsak aslında bu bizdeki başka bir şeyi mi temsil eder illa?

Bir cana acı veren, bize de acı verir. Ona karşı güzel duygular beslememiz imkansızdır. İsyan etmek gelir içimizden, belki intikam almak bile gelir. Lanet okumak isteriz, okuruz da. Onu asla anlayacak durumda olamayız, onu anlamaya zaman ayırmak bile haksızlık gibi gelir. Beter olmasını isteriz. Karşımızda bir cana kast etmiş bir kişi, bir anlayış vardır ve duygumuz bize der ki, aslında bizim yapabileceğimiz “en insani şey” ondan nefret etmek, ona karşı olmak, ona lanet okumaktır.

Peki, gerçekten böyle midir? İlk ve en doğal tepkilerimizi engelleyemeyiz şüphesiz. Ancak lanet okumak, nefreti dışa vurmak, öfkelenmek aslında ateşi büyütmektir. Hem kendi sağlığımız, hem de çevremiz için. Herkes kendisinden sorumludur. Kızmak, öfke duymak, yaşanması gereken, sağlıklı duygulardır, dışa da vurulması gerekir ancak illa bir kişiye, bir kuruma, bir medyaya, bir ortama akıtmak olarak değerlendirmemek gerekir dışavurumu. Bedenimizden atmak gerekir. Belki çığlık atarak, belki bağırarak, belki ağlayarak, belki yastıkları yumruklayarak. Belki evet, düzgünce ifade ederek yaşadıklarımızı. Belki yazarak. Belki tavır alarak, sınır koyarak. Ancak kötülüğe kötülükle cevap vermek, laneti lanetle karşılamak faydasız. Öğretici de değil, geliştirici de değil. Ne bunu yaşayan ne de yaşatan için. Gözlemledikten, yerini belirledikten, içinden çıkan duygunun çıkmasına kendi sağlığımız adına izin verdikten sonra, ötesi bizde değil.

Genellikle egomuzda bir yerle bağlantı kuruyor bu nefret duygusu. O zaman bizi ele geçirecek gibi oluyor. Oysa ki, her duygu gibi, öfke de gelip geçici. Nefret de. Nefret hissedebiliriz ama nefretin kendisi olmamıza gerek yok. Lanet okumamıza gerek yok. Kendi bağımsızlığımızı, hayat görüşümüzü, sağlıklı zihin yapımızı koruyabilmek için duygularımızı egomuzdan uzak tutmak ve bize yapışmalarına izin vermemek durumundayız. Yerimizi belli etmek için lanete, nefrete gerek yok. Hayattaki duruşumuzu seçimlerimiz, yaptıklarımız, sevgimiz, anlayışımız, sakinliğimiz, doğru ifadelerimiz belirler. Duyarlı ve aktif bir birey olmak için nefrete, öfkeye, lanete ihtiyacımız yok.

Bugün, sende nefret duygusu uyandıran her kişiye, her olaya bir yoğunlaş bakalım. Kendinle olan bağları gör. O bağları koparabilir misin? Ondan nefret ediyorum cümlesini, onun yaptıklarıyla bir bağ kurmuyorum, onun yaptıklarını onaylamıyorum, onunla aynı düşüncelerde değilim, aynı fikirde, aynı duyguda birleşmiyorum, onun hatalarını görüyorum, hatalarına ortak olmayı tercih etmiyorum, üzerimde baskı kurmasını onaylamıyorum, onun yaptığı şeylerin benim dünyamda yeri yok, onun yanlış yapmaması için elimden gelen bir şey varsa buna bakabilirim ancak yönetemem, gibi cümlelerle değiştirebilir misin? Ve sonra belki kendi hayat görüşünü, kendi duruşunu, kendi yaklaşımlarını, kendi bakış açını hatırlatabilir misin kendine? Olumlu cümlelerle. Hayata şu şekilde yaklaşıyorum. Hayata bakış açım şu. Ben şurada durmayı seçiyorum. Benim tercihlerim bunlar. Ben bu konuda bu şekilde davranmaya devam edeceğim. Bunun için gerekiyorsa çalışacağım, çabalayacağım, emek vereceğim. Duruşumun arkasında olacağım…. gibi.

Belki bu düşüncelerin sonunda birkaç dakikalığına gözlerini kapatıp, sakince nefesler alabilirsin. Minik, meditatif bir an yakalayabilirsin. Bırak, duyguların, düşüncelerin dengelensin, otursun her şey yerli yerine.

Sen her zaman olumlunun savunucusu ol. Bu Polyannacılık değil. Bu her şeye pembe gözlüklerle bakmak değil. Bir aktivist olabilirsin, dünyada olan biten kötülüklerin olmaması, ya da en azından azalması için elinden geleni yapabilirsin. Konuşabilirsin, ifade edebilirsin, eğitebilirsin, eğitim alabilirsin, yazabilirsin, yürüyebilirsin, anlatabilirsin, birleştirebilirsin, sanat gibi bir araç kullanarak farkındalık sağlayabilirsin, yeteneklerini konuşturabilirsin, maddi, manevi destek olabilirsin, zamanını ayırabilirsin, proje geliştirebilirsin… Lanet okumadan, nefret ediyorum demeden, kendi sınırını çizerek, seni de kirletmesine izin vermeden, çamuru içine sürmeden, çamuru çamur üreterek büyütmeden, kendin temiz kalarak, bir adım geri basarak, kendini unutmadan, kendini kaybetmeden, kendi değerini koruyarak yerini belli edebilir, başkalarına da bunu kabul ettirebilirsin. O da senden nefret etmek durumunda değil. O da seni olduğu gibi kabul edebilir ancak senin yolundan gitmeyebilir. Buna da izin verebilir misin? Kabul görmemeye de var mısın? Çok saf bir şekilde çok haklı olduğunu düşündüğün bir konuda anlaşılmamaya da razı olabilir misin? Buna razı olduğunda kendi doğrunu öyle doğal, öyle ferah, öyle kendiliğinden ifade ediyorsun ki, sen mavi, o yeşil, öbürü kırmızı, öbürü siyah, herkes kendi içindeki rengi yansıtabiliyor tuvale. Çünkü o boş tuvalden sen sorumlu değilsin, tuvale yansıttığından sorumlusun. Ve o tuvali rengarenk boyadığımızda, ortaya güzel bir tablo çıkarttığımızda ancak, o tuvalden sorumlu olabileceğiz, o tuvalde “bir” olabileceğiz.

Corona’nın Yin Yang Hali

Sosyal medya, öyle bir şey ki, kötüye kullanırsan, yanlış haberlerin yayılması gibi, nefret ve öfke söylemi gibi, gerçekten cehenneme dönüşebiliyor. İyiye kulanırsan, sevdiklerinle iletişime geçmek, doğru haber yayılması, sevgi söylemi gibi, gerçekten mucizevi şekilde güzelleşiyor, cennet oluyor.

Corona Virüsü dışında bir gündemimiz olamıyor şu an global olarak, malum. Beterinden korunalım inşallah. Sosyal medyada bu konuda çıkan yanlış haberler çok üzücü ve kafa karıştırıcı oluyor. Temiz bilgiye çok ihtiyacımız var, sosyal medya da en hızlı yayılan, en organik haber aracı artık, ister istemez, o yüzden gözümüz kulağımız onda, ancak, bilgiyi alır, algılar ve paylaşırken dikkatli olmalıyız.

Sosyal medyanın olumlu tarafına odaklanmak istiyorum. Corona virüsünün dünyada yarattığı panik, çaresizlik, şaşkınlık, hastalıklar, ölümler ve pek çok sonucu devam ederken, şüphesiz herkes bu konuda yazıyor çiziyor. Sosyal medya sayesinde ulaştığımız yazılarda en çok hoşuma giden ise, dünyanın birbirinden bağımsız pek çok yerinde, bu yaşadığımıza olumlu tarafından bakan pek çok insanın, yüreğe su serpen paylaşımları oldu. Virüsün bize öğrettikleri, belki verdiği dersler, bizim bunu yaşarken odaklanabileceğimiz çeşitli açılar.

Yin Yang felsefesi ne diyordu, Çin felsefesinde Yin – Yang; karanlık ve aydınlık, negatif ve pozitif gibi anlamlara geliyor ve bu ikilikle birbirinden tamamen zıt şeylerin birbirini nasıl tamamladığı, dünya üzerinde birbirinden 180 derece zıt şeylerin aslında birbiriyle nasıl bağlantı olduğu anlatılmak isteniyor. Her iyide bir kötü, her kötüde bir iyi bulabileceğimizi anlatıyor çoğunlukla. Virüs’ün bile iyi tarafı olur mu?

Pek çok paylaşımda deniyor ki, belki de bu virüs ile hayat bize, yeter artık, çok oldun ey insan, kendine gel, diyordur. Çok koşturuyorsun, evinde otur, diyordur. Çocuklarınla vakit geçir, kitap oku, ruhunu dinlendir, diyordur. Dışarda yemek yeme, evinde tertemiz yemek yap, ye, diyordur, beni kirletme artık, bu kadar tüketici olma, bırak, ben de kendime geleyim, diyordur, bağışıklığını güçlendirmeyi neden unuttur, sağlığına iyi bak diyordur, daha elini nasıl yıkayacağını bile bilmiyorsun, kolonya adetimizi hatırla, ellerini nasıl yıkayacağını hatırla, doğal sabunun farkını fark et diyordur… gibi yazılar okudum ve çok hoşuma gitti.

Ama en hoşuma giden yazı, İrlanda’da rahip olan Richard Hendrick‘in paylaşımı oldu. Türkçe’ye çevirdim, dilim döndüğünce, buyurun:

Evet, korku var.

Evet, karantina var.

Evet, panikle alışveriş yapmalar var.

Evet, hastalık var.

Evet, ölüm bile var.

Ancak,

Çin, Wuhan’da, yıllardır süren gürültüden sonra

Kuşları yeniden duyabildikleri söyleniyor.

Sadece birkaç haftalık sessizlikle

Gökyüzü kalın dumanlarla kaplı değil artık

Mavi, gri ve açık.

Diyorlar ki, Assisi sokaklarında

İnsanlar birlikte şarkılar söylüyorlar

Boş sokaklarda, pencerelerini açıp

Evlerinde yalnız olan kişiler, çevredeki ailelerinin seslerini duysunlar diye.

Irlanda’nın batısındaki bir otelin

Ev hapsinde olanlara ücretsiz yemek gönderdiğini söylüyorlar.

Bugün tanıdığım genç bir kadın,

Komşularına telefon numarasını bir kağıda yazıp dağıtıyordu.

Bugün kiliseler, sinagoglar, camiiler ve tapınaklar

Evsiz, hasta ve muhtaç olana kapılarını açtılar.

Dünyanın dört bir yanından insanlar yavaşlıyorlar ve düşünüyorlar.

Dünyanın dört bir yanından insanlar komşularına farklı bir şekilde bakıyorlar.

Tüm dünyada insanlar yeni bir gerçekliğe uyanıyor.

Hep birlikte ne kadar büyük olduğumuza.

Aslında olaylar üzerinde ne kadar az kontrol sahibi olduğumuza.

Gerçekten neyin önemli olduğuna.

Sevgiye.

Dua edelim ve unutmayalım.

Evet, korku var.

Ama nefret olmak zorunda değil.

Evet karantina var.

Ama yalnızlık olmak zorunda değil.

Evet panikle alışveriş etmeler var.

Ama kötülük, düşüncesizlik olmak zorunda değil.

Evet hastalık var.

Ama ruhumuz hastalanmak zorunda değil.

Evet, ölüm bile var.

Ancak her zaman, vesilelerle sevginin yeniden doğumu olabilir.

Nasıl yaşanacağına dair seçimlerine uyan bugün.

Bugün, nefesine odaklan.

Dinle, paniğinin fabrika gürültülerinin arkasında

Kuşlar yine şarkı söylüyor.

Gökyüzü temizleniyor.

Bahar geliyor.

Ve biz aslında hep sevgiyle çepeçevreyiz.

Ruhunun pencerelerini aç

Boş sokaklarda birbirinize dokunamıyorsanız bile

Onlarla şarkı söyle!

Richard Hendrick (Brother Richard), İrlanda

Mart 13, 2020

Farkındalık ve Meditasyon İkinci Ders: Öz Sevgi ve Meditasyon İlişkisi

Adalar Kültür Derneği’nde Farkındalık Sohbetleri ve Meditasyon derslerimiz devam ediyor. Bu hafta konumuz öz-sevgiydi.

Kendimizi seviyor oluşumuz, yaşamsaldır, yani bizi hayatta tutmak için var olan, doğal bir duygudur. Yani, siz aslında farkında değilseniz bile rahat olun: kendinizi seviyorsunuz J

Öte yandan da, her şey karşıtıyla vardır malumunuz. Kendinizi çok sevdiğinizi düşünüyorsanız da aslında kendinizi sevmiyor olabilirsiniz. Karışık mı?

Kendimizi zaten seviyoruz’dan başlayalım. Burada ego devreye girer.

Ünlü Psikolog Sigmund Freud’a göre kişiliğimiz üç kavram tarafından şekilleniyor.

İd: Kişiliğin en ilkel yanıdır, içgüdülerle alakalıdır. Yani bilinçdışı kuralları (kuralsızlık) işlemektedir.  Dış dünyaya uyum kavramı tanımazlar. Asıl olan dürtülerin tatmine ulaşmasıdır (haz ilkesi). İd bu dürtülerinin tatmin edilmesinde (boşaltılması) egoyu kullanmaktadır, egoya baskı yapmaktadır.

Süperego: Toplumsal değerler, ayıp, günah, yasak, başkalarının hakkı, başkalarına saygı gibi konuların ortaya çıktığı üst benliktir. Bunları bilmeyen çocuğu bu konularda anne-baba baskılar. Bir süre sonra anne-baba ortadan kalksa bile çocuğun içinde gelişmiş olan süperego duygusu, kendi ebeveynlerini yaratır. Yargılayıcı dizge dediğimiz superegonun insan yaşantısında uç noktadaki belirtisi “suçluluk duygusu”dur.

Ego: Yaşamda kalmamız amacıyla, id’de yer alan haz arama güdüsüyle dış dünyadaki gerçekler arasında denge kurar. Yani insanoğlunun dış dünya ile uyum içerisinde yaşamasını sağlayan zihinsel işlevler bütünüdür. Gerçeklik ilkesi egoda hakimdir. Benliğin temel işlevi anlaşılacağı üzere dış dünyaya uyumdur. Türkçe’ye yerleşen egoist sözcüğünün bu nedenle yanlış kullanıldığı ileri sürülebilir.

Superegonun (frenleyici, yasaklayıcı) ve idin (haz ilkesi) baskıları altında ego uygun çözüm yolları arar.

Ego gelişmemiş, zayıf kalmışsa, kişi hem idealine karşı büyük bir arzu duyar ve bilinçli dünyasında bu ideali bir gün gerçekleştireceğine derinden inanır hem de bilinçdışında bu idealini hedefe kesin bir biçimde erişmekle tüketmekten korkar. Yani bu durumda başarı korkutucudur. Eğer ego yapısı zayıf olan bir kişinin ego ideali gerçek ve ulaşılabilir bir hedef üzerine kurulmuşsa, başarı korkusuyla baş edebilmek (ve kimlik devamsızlığı içinde kalmamak) için kişi kendi kendini sabote eder. Bu durumda yaşam, görülebilir ama ölene kadar kavuşulamayacak olan bir hedefle mümkündür.

Mükemmeliyetçilik

Uzmanlara göre mükemmeliyetçilik, yüksek standart sahibi olmak değil, gerçekçi olmayan standartlar koymak demek. İnsanın kendisi hakkındaki düşünme şekli; davranış değil. Çok çalışmak veya yüksek hedefler belirlemekle de bir ilgisi yok. Kişinin kendisini sürekli eleştiren bir iç sesi olması… Sonuç? Aşırı mükemmeliyetçilik; depresyon, endişe, saplantı, beslenme bozuklukları, kronik yorgunluk, uykusuzluk, kronik baş ağrısı, hazımsızlık, erken ölüm, hatta intihar gibi bir dizi önemli probleme davetiye çıkarıyor. Oysa ki hata yapmak ve hatalardan ders alabilmek, yetişkin olmanın bir parçası. Araştırmalara göre mükemmeliyetçilik, düşük öz saygı ile ilintili.

Egosu gelişmemiş insanlarda iki tip davranış gözlemleniyor. İlki içine kapalı insan modeli. Kendisini yetersiz bulduğu için kendisini dış dünyaya yansıtmasında da hep olumsuza odaklanan, kendisini hep kötüleyen insan tipi.

İkincisi ise megalomaniden narsisizme kadar giden bir çizgi. Dışardan baktığımızda bu insanları kendilerine aşıklar, kendileriyle fazla fazla barışıklar, bundan dolayı da benciller diye düşünürüz. Narsisismin de kökeni kendine saygısı olmayan, egosu gelişmemiş. Suçluluk, utanç duyguları baskın, ama bunları inkar ediyor.

Daha güçlü bir benlik algısına sahip olmak, olgun bir ego için ne yapmalıyız?

Meselelere sadece zihnimizle değil, daha güçlü bir benlik duygusuyla, öz güvenle ve içgüdülerle karşılık vererek hayata karşı daha güçlü bir duruş sergileyebiliriz. Bu aslında geçmişe takılıp kalmak veya sürekli geleceği düşünmek yerine bulunduğumuz ana ve mekana odaklanmak anlamına geliyor. Benlik duygusu, kendinizi nasıl algıladığınızı, nasıl gördüğünüzü ifade ediyor. Eğer kendinize dair algınız içsel eleştirilerinizle doluysa, benlik algınız tehlikeli bir konumda olabilir. Özgünlüğünüzü, öz güveninizi ve hayata dair neşenizi ortaya koymanız zor olabilir. Bu yüzden benlik algınızı gerçekçi bir şekilde oluşturmalısınız. İşte benlik algınızı oluşturmanın ve güçlendirmenin püf noktaları:

Hayatta özgün bir benlik algısına sahip olabilmek için kendinizi tanımalı ve bu konuda gerçekli olmalı, kendinizin farkına varmalısınız. Zayıf noktalarınızı bilmeli, değerlerinizi, inançlarınızı, davranışlarınızı, dünyada nasıl varlık gösterdiğinizi ve başkalarıyla nasıl etkileşim kurduğunuzu bilmelisiniz.

Gelişimin en önemli unsuru, kendini kabul etmekten geçer. İnsanın kendine saygı duyması; performansını, kazanımlarını, kendi değerinin farkına varma duygusunu, kendisiyle ilgili gurur duyulacak şeyleri geliştirir. Ancak performans zayıfladığında, kendine duyulan saygı azalır. Oysa kendinizi kabul ederek, sadece “iyi” taraflarınızı görmek yerine resmin tamamına bakmayı ve kendinizi her şeyinizle değerlendirmeyi öğrenirsiniz. Yeteneklerinizi, başarılarınızı ön plana çıkarırken başarısızlıklarınızı, engellerinizi saklamaktan veya daha farklıymış gibi göstermekten vazgeçersiniz. Kendini kabul etmek, mükemmel olmamanın insan olmanın kaçınılmaz bir gerçekliği olduğunu kabul etmektir. Bu aynı zamanda gerçekçi ve dürüst olmak anlamına da gelir.

Siz yeterlisiniz. Bu dünyada gözlerimizi açtık. Tüm yaşam haklarına sahibiz. Uymamız gereken, olmadığımız gibi davranmamız gereken hiçbir durum yok. Teslim olabiliriz. Rahatlayabiliriz. Bırakabiliriz.

Meditasyon, kendini kabule ve kendini sevmene yardımcı olur.

Öncelikle kendine ayırdığınız bu zaman için kendinize her zaman teşekkür edin. Bu öz saygı için elzemdir.

Düzenli meditasyon, doğru oturuş, doğru nefes, sağlığımıza katkılar getirecek. İçerdeki “ben”  sizi dinlemede, izlemede, unutmayın, bu zamanı ve bu doğru nefesi, doğru oturuşu, beden ve an farkındalığını ona gönderdiğinizde, o, sevgi görecek, saygı görecek, ben değerliyim duygusu oluşacak. Düzenli yaptıkça ruhsal benliğimizle bağlarımız güçlenecek. Hayata inancımız güçlenecek. Hayatla, yaşamla, doğayla bir oluşumuz çok daha net olacak. Yalnızlık ve çaresizlik duygumuz azalacak. Hepimiz biriz. Enerjiyiz. Birbimize aynayız. Birbirimize muhtacız. Birbirimize gücüz. Ağaç da bir enerji, biz de, toprak da, su da. Saf sevgiyiz.

Zaten olduğumuz gibi yeterince mükemmeliz.

Namaste

2019 Hoş Gelsin!

Geçen yıl, bugünlerde, yeni bir yıla girerken sağlıklı ve mutlu olmak için önerilerde bulunduğum bir yazı yayınlamıştım.

Dilek listesi yapmanızı önermiştim, bu yıldan beklentilerinizi gözünüzle de görebilmek, bir nevi somutlaştırabilmek için. Bu önerime bir ekleme yapmak istiyorum: Minik bir defter alın kendinize ve bu bir minnettarlık defteri olsun. Her gün mümkünse gün bittiğinde o gün minnettar olduğunuzu düşündüğünüz şeyleri yazın. Genelde 10 iyi şey yaşıyorsak, yaşadığımız 2 kötü şeye odaklanıyoruz. Minnet duyduğumuz konulara odaklanır ve bunları not alırsak, beklentilerimizi somutlaştırdığımız gibi aslında hayatımızdaki olumlu yönleri de somut bir şekilde karşımızda görebilir, onlara odaklanmakta kolaylık yaşayabiliriz.

Sağlık kontrollerinizi hatırlatmıştım. Doktor randevularımızı aksatmamamız gerektiğini. Biraz kendimizi dinlemek için her zamanki gibi meditasyon önereceğim. Bedensel veya ruhsal sağlığımızla ilgili bir problem yaşıyorsak, meditasyon sırasında fark edebiliyoruz. Böylelikle, “dizim ağrıyor, şunu ihmal etmeyeyim” ya da “sanırım biraz sinirlerim bozuk, bununla ilgili destek alayım” gibi farkındalıklar yaşayabilirsiniz. Ya da belki ne kadar sağlıklı ve iyi hissettiğinizi fark eder ve şükredersiniz.

Beslenme demiştim. Ben bu yıl kendimi dinleye dinleye bağırsak ve cilt problemlerimi %80 oranında çözen bir beslenme şekli buldum kendime. Tetkiklerimi aksatmayarak elbette. Örneğin ben artık et olarak sadece balık tüketiyorum, onun dışında baklagil, sebze ve meyve ile besleniyorum. Süt ve yumurta da tüketmiyorum artık çünkü bağırsağıma ve cildime iyi gelmediğini fark ettim. Turşu ve kırmızı şarap da aynı şekilde bana iyi gelmeyen besinler. Fakat siz de böyle beslenin dediğimi sanmayın sakın, lütfen kan ölçümlerinizi yaptırın, alerjileriniz, intoleranslarınız varsa bunları öğrenin, gerekiyorsa bir diyetisyene giderek kendinize uygun bir beslenme şekli konusunda destek alın. Motivasyon konusunda desteğe ihtiyaç duyarsanız, koçluk desteği verebilirim, benimle iletişime geçebilirsiniz. Size doğru beslenmeye alışana kadar eşlik edebilir, alternatifler sunabilir, hayatınıza spor ya da meditasyon gibi disiplinleri katmanız için sizi motive edebilirim. Geçen sene yazdığım önerilerin devamı için tıklayın, zira hepsi geçerli bu yıl için de. 

Ben 2018’de İstanbul’dan biraz uzaklaşmak istiyordum. Gönlüm Ege’de, hatta Akdeniz’deydi ama sonra İstanbul’dan o kadar da uzaklaşmadan, daha sakin bir hayatın mümkün olduğu, yine sahil kasabasında yaşama tadını alabileceğim başka bir fikir geldi aklıma: Büyükada’ya yerleştim. Neredeyse bir sene olacak taşınalı. İyi ki dediğim, verdiğim en iyi kararlardan oldu bu.

Önümüzdeki yıl ise Zararsız Yaşam‘ı büyütmek için bazı girişimlerde bulunuyor olacağım. Gelişmelerden sizi haberdar edeceğim, şimdilik sürpriz olsun. Kişisel olarak bu yıl meditasyon ve yoga hayatıma daha sağlam bir şekilde girdi, spor daha azdı ama özdü. Bu yıl sporu daha fazla hayatıma katmak istiyorum.

Yeni yılda sağlıklı yaşam seminerleri, sohbetler, kitap okuma günleri, meditasyon seansları ile birlikte olacağız. Facebook ve instagram hesaplarımı takipte kalın lütfen.

Mutlu yıllar, sağlıklı seneler, sevdiklerinizle, aşk, tutku, bereket, huzur, dostluk ve neşe dolu bir 2019 olsun mu, bence olsun!

Sevme Sanatı – Erich Fromm

Koçluk ve yazarlık adına kendime çizdiğim sağlıklı yaşam yolunda, sağlıklı yaşamanın ve sağlıklı beslenmenin sadece spor ve besin üzerinden değil, bulunduğumuz mekanlar, vakit geçirdiğimiz insanlar, okuduğumuz kitaplar, kendimize ayırdığımız zamanlar gibi pek çok deneyim üzerinden gerçekleştiği inancıyla ilerliyorum. Bu yüzden blogumda, çok da keyif alarak yazdığım kitap önerilerim de oluyor, olacak.

İstanbul Üniversitesi’nde edebiyat fakültesinde okurken, aslında gönlümde yatan aslanın psikoloji olduğunu bildiğim ama bilinçsizce, “eğitim anlamında artık çok geç” diye düşündüğüm dönemde, Öteki Yayınevi’nin bastığı psikoloji dizisi kitaplarını satmak için getirmişlerdi üniversitenin girişine. Hemen almıştım tabii. Genelde Erich Fromm ve Sigmund Freud kitaplarından oluşan bu kitaplar hala kütüphanemin en değerli kitaplarından.

Erich Fromm imzalı Sevme Sanatı’na şöyle bir göz gezdirdiğimi hatırlıyorum yıllar önce. Bugünlerde ise oturdum ve zaten ince olan kitabı altını çize çize hızlı bir biçimde bitirdim.  Bu kitap bende bir fikir uyandırdı. Bu tarz, ince ve okuması kolay, dili yalın, üzerine konuşulası kitaplarla ilgili okuma ve tartışma günleri yapılabilir diye düşünüyorum. Eğer bu fikri geliştirirsem buradan paylaşıyor olurum.

 

Erich Fromm, 1900-1980 yılları arasında yaşamış Almanya doğumlu Amerikalı bir psikanalist/filozof. Altıncı kitabı olan Sevme Sanatı’nı 1956 yılında yazmış.

Kitaptan ilgimi çeken bazı bölümlerle ilgili size bilgi vermek istiyorum. Sevgi bir sanat mıdır başlıklı kısımda Fromm sevginin öğrenilmesi gereken bir sanat olduğunu öne sürüyor. Tıpkı müzik, resim, marangozluk ya da tıp gibi konularda başarılı olmamız için öğrenmemiz gereken şeyler varsa, sevginin de böyle olduğunu savunuyor Fromm.

Sevgi teorisi kısmında Fromm’un bir yaklaşımı çok ilgimi çekti. Bizler bugünlerde doğaya geri dönmek gerektiğini, insanoğlunun doğadan çok fazla koptuğunu konuşmaktayız. Fromm, insan doğadan tam olarak kopmamıştır ama doğayı aşmıştır diyor. İnsanın yapabileceği tek şeyin mantığını geliştirerek geri dönülemez biçimde kaybedilen insan öncesi uyum yerine insana özgü yeni bir uyum bularak ileri gitmektir diyor ünlü düşünür.

İnsana mantık armağan edilmiştir, insan farkında olan bir yaşam türüdür diyor. Bu farkındalık onun doğadan kopuk ve her şeyden “ayrı” olan varoluşunu kaçınılmaz olarak dayanılmaz bir hapishaneye çevirir diyor. Bu hapishaneden kurtulmanın yolunu da dış dünyayla bütünleşmek olduğunu, daha doğrusu zaten bütün olduğumuzun da farkına varışı olarak gösteriyor.

Ayrılık kaygı yaratır diyor, burada ayrılıktan kastı, bireyin kendisini tek, yalnız, dış dünyadan ayrı hissetmesi. Bu ayrılık duygusunun utanma ve suçluluk duygularının baş sebebi olduğunu söylüyor ki bu çok çok önemli bir saptama.

Sevgiyle yeniden birleşme olmaksızın insanın salt her şeyden ayrı oluşunun farkındalığı, utanmayı, suçluluk duygusunu, kaygıyı doğurur diyor Fromm.

Fromm çağdaş kapitalist sistemde eşitlikle standardizasyonun birbirine karıştığının ve konformizm yoluyla pek çok insanın uyuşturularak robot hayatlar yaşatıldığının da altını çiziyor. Kapitalist sistemin rutin ağına yakalanan kişinin, bir insan olduğunu, umutlarıyla, hayalleriyle, korkusuyla hüznüyle eşsiz bir birey olduğunu unutmasının çok normal olduğunu dile getiriyor.

Bu sorunun çözümünün ise bireyler arası birleşmeyle, başka bir insanla sevgiyle kaynaşma yoluyla çözüleceğini savunuyor.

Sadist-mazoşist ilişkilerin olgun sevgi olamayacağını anlatan Fromm, olgun sevginin kişinin kendi bütünlüğünü, bireyselliğini koruma koşuluyla birleşme olduğunu söylüyor.

Sevgide varolan güzel bir paradokstan da söz ediyor ünlü filozof: olgun sevgide iki varlık bir olur, aynı zamanda da iki kalırlar diyor. Bence müthiş!

Fromm alma verme dengesine de değiniyor.  Sevgi temelde almak değil, vermektir diyor. Bu üzerine epey düşünülesi bir kısmı bence konunun.

Vermek kelimesinin bir şeyden vazgeçmek, ondan mahrum kalmak, özveride bulunmak, kendini sömürtmek anlamına gelmesi yanılgısına dikkat çekiyor.  Temel yönelimi üretken olmayan insanların vermeyi bir yoksullaşma olarak gördüğü saptamasını yapıyor.  Kimi insanların ise acı çekerek, özveride bulunarak, almadan vermenin erdem olduğunu düşünerek yaşadığını hatırlatıyor. Oysa üretken kişilikler için vermek gücün en yüksek ifadesidir diyor. Verme eylemiyle kendi zenginliğimi yaşarım, bu yükselen canlılık beni sevince boğar, diyor. Vermenin canlılığımızın bir ifadesi olduğunu hatırlatıyor. Verirken amaç almak olmaz ama verdiğinizde zaten karşı tarafta bir canlılık yaratırsınız bu da en büyük mutluluktur diyor. Sevginizin karşı tarafta da sevgi uyandırması o sevginin sağlıklı olduğunu gösterir diye açıklıyor bu durumu.

Çok şeye sahip olan değil, çok şey veren kişi zengindir diyerek bu konuya noktayı koyuyor zaten kanımca.

Sevginin sorumluluk istediğini, emek istediğini de hatırlatıyor.

Rumi’den alıntılar yapıyor Fromm:

Aslında hiçbir sevgili yoktur ki sevgilisince aranmasın. İlahi Bilgelik kaderimizdir ve bu bizi birbirimize sevgili kılmıştır. İlahi kader dünyadaki her şeyi eşiyle birleştirir. Yer ve Gök birbirine aşıktır, birbirlerinden zevk almıyorlarsa neden aşıklar gibi kucaklaşmışlar? Tanrı, erkeğe ve kadına birlikte olarak hayatı sürdürme arzusu verdiği için varoluşun her parçasına diğer parçası için arzu verdi. Gece olmasa gündüz olmazdı.

Fromm cinsellik ve erotizmle ilgili Freud’un fikirleri üzerinden de bazı açıklamalar yapıyor.

Daha çok fazla konu var ama yutarcasına okuyacağınızın garantisini verebilirim.

Sevgi, her türlü hastalığın ilacı. Sadece sev.